محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

112

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

هشت مثقال ؛ دارفلفل ، ( دو درهم ) ؛ فلفل سياه و سفيد ، ( دو درهم ) ؛ دارچينى ، ( دو درهم ) ؛ زعفران ، ( دو درهم ) ؛ جاوشير ، ( دو درهم ) ؛ سكبينج ، ( دو درهم ) ؛ جند ، ( دو درهم ) ؛ فطراساليون ، ( دو درهم ) ؛ زراوند طويل ، ( دو مثقال ) ؛ از هر يك چهار مثقال با عسل بسرشند و بعد از شش ماه استعمال نمايند . در بعضى نسخ ، عصارهء افسنتين ، حبّ الغار از هر يك دو مثقال دو درهم ؛ ثوم برّى ، فرفيون ساذج ، اسقيل مشوى ، جعده ، مر صاف ، سنبل هندى ، جنطيانا ، اسطوخودوس ، زنجبيل ، حماما و حاشا ، از هر يك دو مثقال و نيم اضافه نموده‌اند . [ 9 ] ايارج ثيادريطوس الاكبر : كه قبل از زمان « جالينوس » تأليف يافته و مسمى به اسم پادشاه آن عصر و قوىتر از ساير ايارجات و اعدل از ايارج لوغازياست . و قدر شربتش تا چهار مثقال است با مطبوخ شربت غاريقون و ساير ادويهء مناسبهء هر علتى و او مسهل و نافع است از براى سوء المزاج بارد و اوجاع كبد و معده و طحال و گرده و مثانه و احتباس حيض و قولنج و امراض عتيقه و جهت رفع فضول غليظه و لزج و نسيان و ظلمت بصر و عسر نفس و جهت تنقيه بدن از اخلاط فاسده و تسخين و تقويت و تعديل آن آزموده و جهت تحليل رياح و سدهء جگر و سپرز و درد سينه و پهلو و جشاء حامض و استسقاء كه از ضعف و برودت جگر و وجع گرده و جميع انواع درد سر و جذام و برص و خناق بلغمى و لقوه و رعشه و فالج و تقويت حرارت غريزيه نافع و به غايت ضعف او را مانع و دافع سوداى سوخته و بلغم متعفن فاسد و گدازندهء اخلاط غليظه از رگها و جهت نيكو كردن رنگ رخسار كه از نقصان خون باشد و احتباس خون كه از سرما در عروق به هم رسد و جهت اصحّا و تقويت بدن آنها مفيد و مركب است از ادويهء كبار و مختار آن و سعوط او به قدر عدسى از براى صرع و لقوه با آب شاهدانه بىعديل است . صفت آن : آنچه موافق نسخه كامل و قدما است به سرخى « 1 » نوشته به اضافهء مرّصاف : صبر سقوطرى پانزده درهم ؛ غاريقون ابيض ، ( چهار درهم ) ، بيست درهم ؛ زعفران ( دو درهم ) ، دارچينى ( دو درهم ) ؛ وج ، ( دو درهم ) ؛ مصطكى ( دو درهم ) ؛ دهن بلسان ، ( دو

--> ( 1 ) در داخل ( ) ذكر كرده‌ايم .